Nhìn lại tình hình nhân quyền Việt Nam năm qua

Thanh Quang, phóng viên RFA
2014-01-24

• In trang này
• Chia sẻ
• Ý kiến của Bạn
• Email

thanhquang01242014.mp3 

An ninh làm hàng rào ngăn chặn người dân đến dự phiên xử LS. Lê Quốc Quân hôm 02/10/2013 tại Hà Nội.

AFP photo

Hôm thứ Hai 21-01-2014, tổ chức nhân quyền Human Rights Watch công bố bản phúc trình toàn cầu 2014, qua đó có đề cập tới tình hình nhân quyền Việt Nam. Thanh Quang tìm hiểu bài phân tích của Human Rights Watch cũng như ghi nhận một số ý kiến liên quan từ trong nước.

Sa sút trầm trọng

Theo bản phúc trình thì tình hình nhân quyền Việt Nam sa sút trầm trọng trong năm 2013, làm đậm nét thêm tình trạng sa sút nhân quyền ở Việt Nam trong những năm qua; mà ngay đầu năm đã diễn ra hành động đàn áp gia tăng nghiêm trọng đối với những người chỉ trích chính phủ, kể cả những án dù dài lâu dành cho những nhà hoạt động ôn hòa do điều gọi là “tội ác” chỉ vì họ kêu gọi cải cách chính trị.

Nói chung, phần dành cho Việt Nam trong bản phúc trình mới nhất này của Human Rights Watch lưu ý chuyện đảng CS Việt Nam tiếp tục duy trì thể chế độc quyền độc đảng; người dân bị tước đoạt những quyền căn bản; số tù nhân chính trị gia tăng hơn năm trước và bị xét xử qua tòa án không độc lập, bị những bản án có lợi cho đảng hay nhà nước; những nhà báo, blogger, nhà dân chủ là các đối tượng chính bị đàn áp; Nghị định 72 gia tăng quyền kiểm soát và đàn áp tôn giáo mà những đối tượng chính là các Giáo hội, Hội Thánh nằm ngòai sự kiểm soát của nhà nước. Việc Việt Nam thông qua bản hiến pháp mới nhằm duy trì quyền lực của đảng và bất lợi cho người dân cũng được bản phúc trình nhắc tới…

Tổ chức nhân quyền Human Rights Watch liệt kê Việt Nam vi phạm nhân quyền trầm trọng là đúng với thực tế.
-MS Nguyễn Trung Tôn

Về văn kiện mới nhất này của Human Rights Watch, cư sĩ PGHH Võ Văn Bửu từ Miền Tây nhận xét:

“Chắc chắn đúng. Vì Việt Nam trên giấy tờ thì ký hết công ước này đến công ước kia với quốc tế, nhưng trên thực tế không bao giờ thực hiện theo những cam kết đó. Chẳng hạn như gần đây, Việt Nam ký vào Công ước Quốc tế Chống Tra tấn, thì họ lại chuyển tù nhân lương tâm từ miền Nam ra miền Bắc trong khi thời tiết giữa hai miền khác nhau, khiến những tù nhân này quen sống với khí hậu miền Nam thì gặp phải khí hậu rất lạnh ở miền Bắc. Thứ hai là những tù nhân này, như tu sĩ Mai Thị Dung của PGHH hay người trẻ yêu nước Đỗ Thị Minh Hạnh, khi bị bệnh nặng thì không được cho chữa trị. Như vậy là sau khi VN ký Công ước Chống Tra tấn, Việt Nam đâu có thực hiện. Do đó, tổ chức nhân quyền Human Rights Watch công bố về việc VN vi phạm nhân quyền trầm trọng, tôi thấy rất là chính xác. Thực ra CSVN còn vi phạm nhiều hơn nữa.

Từ Thanh Hóa, MS Nguyễn Trung Tôn lên tiếng:

“Việc ngày hôm nay tổ chức nhân quyền Human Rights Watch liệt kê Việt Nam vi phạm nhân quyền trầm trọng là đúng với thực tế. Mặc dù Việt Nam đã gia nhập Hội đồng Nhân quyền LHQ, nhưng với cương vị như vậy, nhà cầm quyền CSVN càng kiêu ngạo và cho rằng mình rất xứng đáng mới đạt được phiếu cao như vậy. Từ đó họ lại càng ra tay đàn áp, bắt bớ, bách hại những nhà hoạt động bất đồng chính kiến, thậm chí những người chỉ bày tỏ thái độ rất bình thường. Như vừa rồi có buổi lễ tưởng niệm các chiến sĩ hải quân VNCH đã hy sinh vì bảo vệ Tổ Quốc, nhưng nhà cầm quyền CS vẫn ra tay ngăn cản trù dập, sử dụng những hình thức rất đê hèn. Đó là những gì mà chúng ta chứng kiến. Do đó, tôi đồng tình với tổ chức nhân quyền Human Rights Watch tiếp tục liệt kê Việt Nam là một trong những nước đàn áp nhân quyền trầm trọng và có số tù nhân chính trị có thể nói là gần như đứng đầu thế giới. Và tôi cực lực lên án những việc làm đi ngược lời nói của những người cầm quyền CSVN hiện nay.

Vi phạm nguyên tắc căn bản

Ông Phil Robertson tại cuộc họp báo sáng 21/1 ở Bangkok để công bố bản phúc trình về tình trạng nhân quyền Việt Nam và thế giới.

Nhắc đến chuyện Việt Nam được gia nhập Hội đồng Nhân quyền LHQ, một bài báo của tờ Washington Post hồi tháng 11 năm ngóai với tựa đề tạm hiểu “ Đừng cho những nước vi phạm nhân quyền vào Hội đồng LHQ” ( Keep the human rights abusers off U.N. council), nêu lên nghi vấn rằng tại sao lại ban bố tư cách thành viên cho những nước trắng trợn vi phạm nguyên tắc nhân quyền căn bản ? Và trong số những nước vi phạm nhân quyền mà bài báo đề cập tới, có Việt Nam, vốn trong thời gian qua đã liên tục đàn áp những người đấu tranh cho nhân quyền cùng các nhà dân chủ, tôn giáo, bloggers bất đồng chính kiến.

MS Nguyễn Trung Tôn lưu ý:

“Vì mình đã sống, đã chứng kiến suốt 40 năm rồi nên mình không tin được những gì mà nhà cầm quyền CSVN nói, dù nói với người dân hay nói với quốc tế. Tất cả những gì họ nói và họ làm hoàn toàn đi ngược lại với nhau. Nên chuyện Việt Nam gia nhập được vào Hội đồng Nhân quyền, thì có rất nhiều quốc gia chỉ tin vào những gì Việt Nam nói mà thôi, chứ họ không nhìn vào thực tế về những gì mà nhà cầm quyền Việt Nam đối xử với công dân trong nước.”

Cư sĩ Võ Văn Bửu, từng bị tù đày vì lý do tín ngưỡng, nhận xét:

Có rất nhiều quốc gia chỉ tin vào những gì Việt Nam nói mà thôi, chứ họ không nhìn vào thực tế về những gì mà nhà cầm quyền Việt Nam đối xử với công dân trong nước.
-MS Nguyễn Trung Tôn

“Tôi thấy từ năm 2005 trở lại đây, và gần đây nhất là từ 2010 tới 2013, thì Việt Nam ngày càng bắt bớ, giam cầm, hành hung những người tù bất đồng chính kiến dám nói lên sự thật về những gì mà nhà cầm quyền Việt Nam vi phạm. Và họ càng bắt ngày càng đông. Còn những người không bị bỏ tù thì cũng bị đưa vào đồn công an, áp chế, đánh đập. Như vậy thì tổ chức Human Rights Watch công bố Việt Nam vi phạm nhân quyền, tôi thấy không sai.”

Tại cuộc họp báo sáng thứ Hai 21 tháng Giêng năm 2014 ở Bangkok để công bố bản phúc trình, ông Phil Robertson, đại diện cho Human Rights Watch, lưu ý:

“Chúng tôi thấy tình hình Việt Nam thụt lui về mặt nhân quyền. Hiện giờ, chúng tôi ước tính Việt Nam đang giam giữ từ 150 tới 200 người chỉ vì họ thực hiện những nhân quyền căn bản; họ là những tù nhân chính trị.”

MS Nguyễn Trung Tôn nhận xét về phát biểu của ông Robertson:

“Đây là nhận xét hoàn toàn chính xác. Nếu ai nói nhân quyền Việt Nam được cải thiện hơn, thì người đó hoàng toàn bàng quan và trong sự mơ hồ, nhìn nhận một cách mù qúang, bị lừa bịp bởi những lời phát biểu của nhà cầm quyền CS mà thôi. Còn chúng tôi là những người trong nước thì chúng tôi chứng kiến một điều chắc chắn là nhân quyền Việt Nam chưa hề có cải thiện.”

Cư sĩ Võ Văn Bửu cũng đồng ý với nhận xét của viên chức Human Rights Watch:

“Rất là đúng. Hôm rồi tôi có phản ảnh sau khi Việt Nam ngồi vào cái ghế nhân quyền. Nếu bước vào sân chơi chung thì Việt Nam phải tôn trọng nhân quyền cũng như các nước thành viên khác. Nhưng thật sự tôi chưa thấy Việt Nam tôn trọng nhân quyền hay tôn trọng vấn đề gì hết, mà lại càng lúc càng đàn áp những tiếng nói bất đồng chính kiến. Mà người ta bất đồng đúng chứ đâu có sai.”

Qua bài “Đảng vẫn chưa trưởng thành”, LS Nguyễn Văn Đài từ Hà Nội lưu ý rằng để duy trì quyền cai trị tuyệt đối, các lực lượng bảo vệ đảng CS thường bắt giữ và cầm tù dài lâu những người hoạt động nhân quyền, những người đối lập; LS Đài nhân tiện lưu ý rằng những lực lượng này lại có những hành động theo kiểu lưu manh, côn đồ như cướp tài sản, đánh người, ném chất bẩn vào người, vào nhà của những người hoạt động đấu tranh cho nhân quyền ; và LS Nguyễn Văn Đài khẳng định, “ Rất rõ ràng là đảng CSVN chưa đủ bản lĩnh, trí tuệ, đạo đức, lương tâm và hệ tư tưởng dân chủ tiến bộ để lãnh đạo đất nước xây dựng xã hội dân chủ, công bằng và văn minh. Ngoài ra, cái mà đảng CSVN đang thiếu, đó là văn hóa dân chủ, thiếu đạo đức chính trị để ứng xử với những công dân và tổ chức đối lập”.

Việt Nam : « Côn đồ » phá rối đám tang luật gia Lê Hiếu Đằng ở Saigon

Các vòng hoa viếng luật gia Lê Hiếu Đằng trước khi bị giựt mất băng-rôn.

blog Huỳnh Ngọc Chênh

Thụy My

Hôm nay 24/01/2014, một số côn đồ không rõ từ đâu đã thô bạo phá rối đám tang của luật gia nổi tiếng Lê Hiếu Đằng tại chùa Xá Lợi ở quận 3 Thành phố Hồ Chí Minh, gây phẫn nộ cho những người mến mộ đến viếng vị luật gia đã từng bền bỉ đấu tranh vì dân chủ.

Ông Lê Hiếu Đằng, nguyên Phó chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh, người đầu tiên công khai đề nghị thành lập một đảng Dân chủ Xã hội để làm đối trọng với đảng Cộng sản, cũng như gây xôn xao với quyết định từ bỏ đảng, đã từ trần ngày 22/01/2014, thọ 70 tuổi. Đông đảo người thuộc nhiều thành phần đã đến viếng linh cữu ông tại chùa Xá Lợi, và tại Hà Nội, các nhân sĩ trí thức đã tổ chức lễ tưởng niệm ông. Lễ động quan sẽ diễn ra ngày Chủ nhật 26/01.

Nhưng một số băng-rôn trên vòng hoa viếng luật gia Lê Hiếu Đằng đã bị những bàn tay bí mật gỡ mất hôm qua, và khi ban tổ chức đặt những băng-rôn khác thay thế thì đã bị cướp giật thô bạo ngay tại chỗ, khiến người ta phải liên tưởng đến đám tang ông Trần Độ trước đây.

Nhà báo Phạm Chí Dũng có mặt tại chỗ đã lên tiếng phản đối :

Nhà báo Phạm Chí Dũng - TP Hồ Chí Minh 24/01/2014 by Thụy My Nghe (03:01)

Phạm Chí Dũng : Tôi là nhà báo Phạm Chí Dũng, xin chính thức phản ứng về thái độ của một số côn đồ mà dư luận nghi ngờ đó là công an, vây quanh chùa Xá Lợi liên quan tới đám tang của ông Lê Hiếu Đằng ngày hôm nay.

Vào trưa nay, khi nhà chùa vắng người, một số côn đồ đã xâm nhập và giật băng-rôn « Diễn đàn Xã hội Dân sự kính viếng », giật băng-rôn « Bauxite Việt Nam, Con đường Việt Nam kính viếng », « Hiệp hội Dân oan Việt Nam kính viếng ». Việc này lặp lại một hình ảnh mà người ta đã thấy ở đám tang tướng Trần Độ cách đây mười mấy năm. Một nhà văn có mặt trong buổi lễ tang đã phải đánh giá đến 30% là gợi lại hình ảnh côn đồ trong đám tang ông Trần Độ.

Vào tháng 12/2013 đã diễn ra đám tang của ông Nguyễn Kiến Giang ở Hà Nội, nhưng mọi thứ diễn tiến một cách lịch sự, văn hóa, chân tình. Có cả một cơ quan công an đến kính viếng hương hồn ông Nguyễn Kiến Giang, và không xảy ra bất cứ một hành động côn đồ nào hết.

Nhưng lần này chúng ta nhìn thấy ở chùa Xá Lợi những gì ? Bên cạnh rất nhiều quan khách, còn có vòng trong vòng ngoài các lực lượng an ninh chìm & nổi, như là một cuộc biểu tình. Một người trong « nhóm 72 » đến dự đám tang đã phải thốt lên rằng, chưa bao giờ có tình trạng như vậy. Và sáng nay khi người đó ra khỏi nhà, đã được hai công an đến mời uống cà phê. Lý do mà an ninh đưa ra cho người đó là : « Chúng tôi sợ nhân đám tang ông Lê Hiếu Đằng, nhóm nhân sĩ trí thức sẽ tổ chức biểu tình chống đối Nhà nước ».

Đó là một lý do cực kỳ vớ vẩn và vô duyên ! Tôi chính thức phản đối hành động côn đồ, mà nhiều người nghi đó là công an đạo diễn. Đây là hành vi phản văn hóa, trái đạo lý và vi phạm pháp luật, vi phạm quyền tự do cá nhân của công dân, vi phạm quyền tự do của cơ sở thờ tự - theo Pháp lệnh tôn giáo và những văn bản liên quan đến hoạt động tôn giáo của Nhà nước.

RFI : Nhưng thưa anh mới hôm qua trên mạng có ảnh ông Lê Thanh Hải, Bí thư Thành ủy có đến dự đám tang, và được ông Huỳnh Tấn Mẫm, phó ban lễ tang tiếp chuyện ?

Đúng là như vậy. Vợ chồng ông Lê Thanh Hải đã đến viếng ông Lê Hiếu Đằng, và người ta coi đó là một dấu chỉ của sự hòa giải, hòa hợp. Không chỉ là về vấn đề dân tộc, mà còn về vấn đề xung đột ý thức hệ và những vấn đề tồn tại hiện nay. Một ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy còn đến viếng đám tang như vậy, kể cả ông Phó bí thư Nguyễn Văn Đua cũng đến.

Khá nhiều quan chức đã đến đây, và người ta coi đó là những dấu hiệu tốt lành cho một sự hòa giải giữa các luồng tư tưởng đối kháng với nhau trong thời gian hiện nay. Vậy mà điều gì đã làm hổ mặt của Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh bởi một số côn đồ ? Tôi đã kiến nghị rằng, lực lượng an ninh giữ gìn trật tự khu vực địa phương tại đây phải làm cái gì đó để ngăn chặn đám côn đồ. Hay là họ lại thỏa hiệp với đám côn đồ, và - hay như là một số dư luận nghi ngờ, họ chính là « côn đồ » ?

Cảnh xô xát giựt băng-rôn tại lễ tang luật gia Lê Hiếu Đằng blog Người Lót Gạch

Được biết không chỉ ông Lê Thanh Hải mà cả cựu Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, và phu nhân đương kim Chủ tịch nước Trương Tấn Sang cũng đến viếng luật gia Lê Hiếu Đằng với tư cách cá nhân.Phó giáo sư tiến sĩ Hoàng Dũng đang có mặt, cho biết hết sức bất ngờ trước việc đám tang bị phá rối :

PGSTS Hoàng Dũng - TP Hồ Chí Minh 24/01/2014 by Thụy My Nghe (04:25)

PGSTS Hoàng Dũng : Bất ngờ là vì chúng tôi nghĩ sau đám tang của ông Kiến Giang, những người có trách nhiệm họ hiểu được tình hình là nếu làm những chuyện tương tự như ở đám tang tướng Trần Độ, thì chỉ mang tiếng cho chế độ thôi, chứ không được gì hết. Nhưng bây giờ lại lặp lại ! Bất ngờ là ở chỗ đó, chứ nếu vụ ông Kiến Giang cũng tương tự như ông Trần Độ thì bây giờ mới không bất ngờ. Cứ tưởng là họ học được bài học lịch sử đó chứ.

RFI : Số người phá rối đám tang có đông không ạ ? Và họ vẫn còn ở chung quanh đây hay không ?

Phá rối đám tang thì họ mặc thường phục nên chúng tôi đâu biết là ai. Cho nên ngay cả khi tôi nói chuyện với chị đây, chung quanh có họ hay không làm sao tôi biết. Làm sao tôi biết được là có họ hay không có họ. Họ có đồng phục an ninh đâu.

RFI : Như vậy đám tang đã không còn vẻ trang nghiêm nữa ?

Tất nhiên ! Tất nhiên là có sự luộm thuộm nhất định, mặc dù nói chung thì đàng hoàng tử tế. Lúc mà dân oan đưa vòng hoa vào thì người ta chặn lại, cô gái cầm vòng hoa đã la làng, la rất to, thế thì như thế làm sao mà trang nghiêm được !

Mọi người đều, nói theo tiếng Huế của tôi là « xớn rớn » lên cả, đều đứng bật cả dậy. Mà chính chị Hồng, vợ của anh Đằng phải chạy ra can thiệp. Và lúc đó thật ra những người cản trở họ cũng thấy ngại quá vì đông người xúm vào, nên họ phải để yên. Nhóm dân oan khi vào được trong nhà tang lễ thì họ cũng bình tĩnh, bảo nhau viếng rất là thành kính.

RFI : Thưa ông, tức là những vòng hoa tang không còn băng chữ ?

Một số thôi, ví dụ như thế này. Vòng hoa của Ủy ban Công lý và Hòa bình thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam thì bị giật dòng chữ « Ủy ban Công lý và Hòa bình », chỉ còn chữ « Kính viếng ». Vòng hoa của Câu lạc bộ Phaolô Nguyễn Văn Bình cũng bị giật mất chữ « Câu lạc bộ Phaolô Nguyễn Văn Bình », chỉ còn chữ « Kính viếng ». Thành ra bây giờ còn hai vòng hoa mà không biết của ai, vì chỉ còn chữ « Kính viếng » thôi.

Riêng hai vòng hoa của Diễn đàn Xã hội Dân sự và Bauxite Việt Nam thì tối qua có một người mặc thường phục yêu cầu gỡ bỏ, anh em không đồng ý – chúng tôi có trực ban. Không đồng ý thì họ đi về. Chúng tôi nghĩ rằng họ xử sự như thế cũng là lịch sự văn minh.

Không ngờ sáng hôm sau thức dậy thì thấy hai dải băng gắn lên vòng hoa đã biến mất ! Có một kẻ nào đó tối hôm qua đột nhập vào, sáng hôm sau chúng tôi mới nhờ người ta làm lại. Mà lần này mỗi cái băng như vậy chúng tôi làm hai cái, tức là bốn cái, để đề phòng nếu người ta lấy mất cái này chúng tôi có cái khác.

Lúc một giờ, người mà chúng tôi thuê làm mới bước vào nhà tang lễ, thì có một người giật lại nói rằng : « Đây là cái gì, cho chúng tôi xem ! ». Tôi cũng đang đứng đó, anh mà chúng tôi đặt làm biết mặt tôi nên nói : « Không, chú này trả tiền ». Tôi hỏi : « Tôi trả tiền, tôi đặt hàng, tại sao anh lại lấy của tôi ? ». Anh kia lúng túng bảo rằng : « Thì tôi trả tiền ». Nhưng tôi nói : « Vấn đề không phải là trả tiền, mà anh là ai ? »

Hai bên giành giật, thì cuối cùng mọi người đứng cả dậy, thì anh ta bỏ đi ra. Và chúng tôi đưa những chữ « Bauxite Việt Nam », « Diễn đàn Xã hội Dân sự » bị móp méo hết cả gắn vào như cũ. Nếu trên mạng chị thấy một vòng hoa « Diễn đàn Xã hội Dân sự » móp méo so với cái trước thẳng thớm, thì chị biết như thế nào rồi.

Tôi có nhờ anh Trần Quốc Thuận điện cho những người có trách nhiệm ở Bộ Công an, Sở Công an, công an quận, thì họ đều ngạc nhiên bảo rằng phải kiểm tra xem thử có hay không. Anh Lê Công Giàu trực tiếp điện đến chị Dung chủ tịch Mặt trận thành phố, chị cũng nói rằng : « Bình tĩnh anh ơi, cũng chưa có cơ sở nào để nói đó là công an hay nhân viên an ninh làm chuyện đó ! ».

Vừa rồi anh Hùng bên Mặt trận cũng nói với tôi là : « Anh bình tĩnh, an ninh không làm chuyện đó đâu ! ». Tôi nói thế này : « Thứ nhất, nếu không phải an ninh thì đó là kẻ xấu, anh có đồng ý với tôi không ? Điều thứ hai, việc kẻ xấu hoành hành như thế này ở đám tang của anh Lê Hiếu Đằng, thì không thể nói đó là lỗi của gia chủ hay lỗi của tang quyến, mà là lỗi của cơ quan an ninh, đã không bảo vệ được tốt đám tang.

Thành thử dù sao đây cũng là lỗi của các anh. Do đó chúng tôi yêu cầu các anh cử người xuống, mặc sắc phục đàng hoàng để bảo vệ an ninh cho đám tang này ! Tôi vừa mới nói thế xong thì chị gọi điện thoại cho tôi đây ».

Còn ông Nguyễn Quốc Thái, thành viên ban tổ chức lễ tang cũng cho biết không thể nào hiểu được vì sao những dòng chữ rất bình thường là « Ủy ban Công lý và Hòa bình, Hội đồng Giám mục Việt Nam kính viếng, », « Câu lạc bộ Phaolô Nguyễn Văn Bình kính viếng» cũng bị những người lạ mặt giựt mất.