Việt Khang: Sức mạnh một bài hát, một bản án
Nhạc sĩ bất đồng chính
kiến Việt Khang vừa mãn hạn 4 năm tù vì hai bài hát chống Trung Quốc và chất
vấn chính sách cai trị của nhà cầm quyền Việt Nam: ‘Việt Nam tôi đâu’ và ‘Xin
hỏi anh là ai’.
Tin liên hệ
Nhạc sĩ Việt Khang được trả tự do
Nhạc sĩ Việt Khang, tác giả hai ca khúc nổi tiếng 'Anh Là Ai' và
'Việt Nam Tôi Đâu' hôm nay 14/12 mãn hạn bản án 4 năm tù vì tội 'tuyên truyền chống
nhà nước'
- Các nhà lập pháp Mỹ yêu cầu VN trả
tự do cho luật sư Nguyễn Văn Đài
- Luật sư Nguyễn Văn Đài bị bắt và bị
khởi tố
- Việt Nam diễn tập chống ‘lực lượng
phản động’ gây bạo loạn
- Ân xá Quốc tế: VN phải chấm dứt ‘làn
sóng tấn công’ các nhà hoạt động
20.12.2015
Sức mạnh của một bài hát lay động hàng triệu con tim người Việt khắp
nơi đã khiến một nhạc sĩ phải đi tù, nhưng sức mạnh của bản án đó đã không lay
chuyển được tinh thần và ý chí của một trái tim khao khát dân chủ-tự do.
Đó là câu chuyện của Việt Khang, nhạc sĩ trẻ vừa mãn hạn 4 năm tù
vì hai bài hát chống Trung Quốc và chất vấn chính sách cai trị của nhà cầm quyền
Việt Nam: ‘Việt Nam tôi đâu’ và ‘Xin hỏi anh là ai’.
Nhạc sĩ bất đồng chính kiến Việt Khang tên thật là Võ Minh Trí,
sinh năm 1978 tại Tiền Giang. Anh bị bắt vào năm 2011 sau khi tự trình bày và phổ
biến lên Youtube hai nhạc phẩm gây chú ý đặc biệt cho công luận trong và ngoài
nước.
Việt Khang trở thành một ‘hiện tượng’ khi trường hợp của anh khơi
dậy một chiến dịch thỉnh nguyện thư quy mô chưa từng có của người Việt trong và
ngoài nước gửi thẳng vào Tòa Bạch Ốc kêu gọi chính phủ Mỹ tăng áp lực buộc Hà
Nội tôn trọng nhân quyền, phóng thích tù nhân lương tâm vào năm 2012.
Tạp chí Thanh niên VOA hôm nay mời các bạn cùng gặp gỡ với tác giả
của những ca từ ‘Xin hỏi anh là ai? Sao bắt tôi tôi làm điều gì sai?’
Việt Khang: Sức mạnh một bài hát, một bản án
- Danh
mục
- Tải
Là người sinh sau đẻ muộn, tôi nghe và tìm hiểu những gì đã
xảy ra trước khi tôi ra đời cũng như hiểu được những gì của thời bây giờ. Tôi
tích góp, xâu chuỗi lại, và kể thành một câu chuyện dài rằng qua nửa đời người,
quê hương tôi đã trải quá nhiều cay đắng, nghiệt ngã mà giờ đây lại đứng trước
họa ngoại xâm như vậy có đáng hay không?
Trà
Mi: Hai câu hỏi bắt đầu bài
hát của anh ‘Xin hỏi anh là ai, sao bắt tôi tôi làm điều gì sai?’ anh đã có lời
giải đáp cho mình chưa?
Việt Khang: Hình như đã có câu giải đáp. Người khác sẽ trả lời cho tôi câu hỏi này vì với tôi, thật sự khó trả lời, khó mà nói trong lúc này.
Việt Khang: Hình như đã có câu giải đáp. Người khác sẽ trả lời cho tôi câu hỏi này vì với tôi, thật sự khó trả lời, khó mà nói trong lúc này.
Trà
Mi: Sau hai câu hỏi ‘Anh là
ai?’ và ‘Việt Nam tôi đâu?’ anh bị lãnh 4 năm tù. Anh nghĩ sao về câu trả lời
đó?
Việt
Khang: Nói chung rất nhiều
đắng cay, giống như câu hát sau đó ‘Đã quá nhiều đắng cay’. Câu hỏi ‘Anh là ai,
sao bắt tôi tôi làm điều gì sai?’ tôi không cần trả lời nhiều, để những người
đã đối xử với tôi, tôi muốn tự họ hãy trả lời cho bản thân họ. Tôi muốn dành câu
hỏi đó cho những người đã bắt tôi họ suy ngẫm lại.
Trà
Mi: Đi tù vì 2 bài hát, anh
có hối hận vì điều này?
Việt
Khang: Những gì xảy ra đối với
tôi là kết quả, không phải hậu quả. Tôi không ân hận gì.
Trà
Mi: Hai bài hát của anh làm
lay động con tim hàng triệu người Việt khắp nơi, anh muốn nói gì về hai đứa con
tinh thần của mình?
Việt
Khang: Chưa đầy 1 tháng hai
bài hát đó ra đời. Hai đứa con tinh thần này chính là hoài bão, nỗi niềm, tình
yêu của tôi. Tôi muốn đất nước mình tốt đẹp, bình an và người dân được hạnh
phúc, ấm no. Trước những khó khăn và hiểm họa ngoại xâm, hai đứa con tinh thần của
tôi đã giúp tôi nói lên sự thật vì thật sự tôi không thể ngồi yên hay lặng im.
Hai bài hát đó tôi cũng không nghĩ là sẽ chạm được tới trái tim của nhiều người
đến như vậy. Tôi thật sự rất bất ngờ khi đồng bào trong và ngoài nước quan tâm
đến hai bài hát này và, quan trọng hơn là, quan tâm đến tình hình đất nước. Tôi
cũng cảm ơn hai đứa con tinh thần của tôi.
Nhạc sĩ Việt Khang trở
về trong vòng tay của người thân và bạn bè (Facebook: Do Tung).
Trà
Mi: Mong muốn đất nước được
bình an đã khiến anh phải trả giá bằng sự bình an của bản thân…
Việt
Khang: Không có gì làm tôi phải
đắn đo suy nghĩ vì tôi không thể so sánh sự bình an của tôi với sự bình an của
quê hương đất nước. Tôi không dám so sánh.
Trà
Mi: Nhưng mọi việc có được
như anh mong muốn hay hoàn toàn ngược lại?
Nói chung rất nhiều đắng cay, giống như câu hát sau đó ‘Đã quá
nhiều đắng cay’. Câu hỏi ‘Anh là ai, sao bắt tôi tôi làm điều gì sai?’ tôi
không cần trả lời nhiều, để những người đã đối xử với tôi, tôi muốn tự họ hãy
trả lời cho bản thân họ. Tôi muốn dành câu hỏi đó cho những người đã bắt tôi họ
suy ngẫm lại.
Việt
Khang: Tôi nghĩ đã được như ý
tôi mong muốn. Rất nhiều người quan tâm đến hai bài hát và tình hình đất nước
là tôi vừa ý lắm chứ.
Trà
Mi: Có nhiều bản nhạc yêu
nước ở Việt Nam, vì sao hai bài hát yêu nước của anh bị nhà nước xem là chống
đối, nhạc sĩ Việt Khang suy nghĩ thế nào?
Việt
Khang: Tại vì mình nói không
đúng quan điểm của người ta thì họ cho là chống đối. Nhưng ở một thời điểm nào
khác, họ sẽ cảm thông được. Suy cho cùng, tôi vì quốc gia, dân tộc và vì sự yên
bình của đất nước chứ không vì một mục đích nào khác.
Trà
Mi: Trong tác phẩm của
mình, anh nói ‘chống quân xâm lược, chống kẻ nhu nhược bán nước Việt Nam’ nhưng
rốt cuộc anh lại bị coi là chống nhà nước, anh hiểu thế nào?
Việt
Khang: Tại vì người ta không
tách riêng ra. Chẳng hạn như tôi có nghe Chủ tịch nước Trương Tấn Sang nói đại
ý là một thước đất, một tấc biển của quê hương kẻ nào dám lấy làm mồi cho giặc thì
đáng tội. Câu nói đó cũng giống câu nói của tôi thôi. Tôi chỉ muốn cảnh tỉnh,
nhắn nhủ mọi người về cái họa ngoại xâm. Tôi chống kẻ thù xâm lược và chống lại
những sai trái, những người có suy nghĩ lạc lối.
Trà
Mi: Luật sư của anh, ông
Trần Vũ Hải, cho báo giới biết anh thừa nhận bài hát của mình có nội dung
‘chống nhà nước Việt Nam’ , thừa nhận có tham gia Tuổi trẻ yêu nước, có tập hợp
tài liệu nhằm chống nhà nước Việt Nam, và anh đã xin khoan hồng tại tòa. Thực
hư việc này thế nào?
Những gì xảy ra đối với tôi là kết quả, không phải hậu quả. Tôi
không ân hận gì.
Việt
Khang: Hoàn cảnh của tôi xuất
thân từ một tỉnh lẻ. Khi tôi đấu tranh, nói lên sự thật, tôi cũng phải nghĩ đến
những người thân yêu xung quanh tôi. Tôi không phải là một anh hùng, tôi chỉ là
một công dân yêu nước. Còn cách làm, đó là quyền tự do chọn cách thức đấu
tranh.
Trà
Mi: Nhận tội-xin khoan hồng
là điều kiện tiên quyết để được giảm án. Trong suốt thời gian thọ án, có bao
giờ đề nghị này được đặt ra với anh?
Việt Khang: Đầu tiên tôi chọn cách là nhìn nhận các việc làm của tôi và tôi xin khoan hồng. Sau đó, tôi thay đổi. Tôi đã nói với họ rằng tôi đã chọn con đường này thì tôi phải đi, không gì lay chuyển được tôi. Cho nên, tôi ở tù đủ 4 năm mới về.
Việt Khang: Đầu tiên tôi chọn cách là nhìn nhận các việc làm của tôi và tôi xin khoan hồng. Sau đó, tôi thay đổi. Tôi đã nói với họ rằng tôi đã chọn con đường này thì tôi phải đi, không gì lay chuyển được tôi. Cho nên, tôi ở tù đủ 4 năm mới về.
Trà
Mi: Anh nghiệm ra điều gì
từ bản án này?
Việt
Khang: Tôi nghiệm ra rằng mọi
chuyện không thể khác được, buộc phải xảy ra như vậy, buộc tôi phải làm theo
cách của tôi, và buộc ngày hôm nay tôi phải nhận đủ 4 năm tù mới về trong thời điểm
này để cho những chuyện gì xung quanh tôi xảy ra và có chiều hướng tích cực
hơn, tốt hơn.
Tại vì mình nói không đúng quan điểm của người ta thì họ cho là
chống đối. Nhưng ở một thời điểm nào khác, họ sẽ cảm thông được. Suy cho cùng,
tôi vì quốc gia, dân tộc và vì sự yên bình của đất nước chứ không vì một mục
đích nào khác.
Trà
Mi: Hài lòng với tất cả
những gì mình đã đi qua, anh cảm nhận thế nào về sức mạnh của một bài hát và
sức mạnh của một bản án?
Việt
Khang: Trong cuộc sống này phải
có sự đánh đổi, phải có sự hy sinh. Là một người công dân yêu nước, tôi dùng
nghề nghiệp của tôi để nói lên lòng yêu nước của tôi để nhiều người nghe, cảm nhận,
cảm thông được với tôi về tình hình quê hương đất nước đang gặp khó khăn, hiểm
nguy. Điều này được nhiều người quan tâm, đối với tôi là đủ rồi.
Trà
Mi: Còn sức mạnh của bản án
anh vừa lãnh, nó có đủ lay chuyển tinh thần-ý chí của cá nhân anh?
Việt
Khang: Cá nhân tôi mà có lay
chuyển chắc có lẽ tôi đã không dám ngồi đây để nói chuyện với chị đâu vì có
những cái không…vì tôi còn đang trong thời hạn 3 năm quản chế.
Trà
Mi: Trong điều kiện chính
trị không dung chấp bất đồng tại Việt Nam, bài hát của anh bị xem là thách thức
nhà cầm quyền, là đụng chạm. Anh có lường trước mọi chuyện trước khi chấp bút viết
lên những ca từ đó?
Việt Khang: Có chứ, tôi biết chứ, nhưng không làm khác được. Tôi phải làm thôi. Tôi cũng phỏng đoán một là có thể mình gặp khó khăn, cam go; hai là biết đâu mình không bị sao cả và mọi chuyện sẽ tốt đẹp như mình muốn rằng đất nước của mình sẽ được tự do, ấm no, hạnh phúc. Nhưng cuối cùng, trong cuộc sống này không có trải nghiệm nào mà không có ý nghĩa của nó.
Việt Khang: Có chứ, tôi biết chứ, nhưng không làm khác được. Tôi phải làm thôi. Tôi cũng phỏng đoán một là có thể mình gặp khó khăn, cam go; hai là biết đâu mình không bị sao cả và mọi chuyện sẽ tốt đẹp như mình muốn rằng đất nước của mình sẽ được tự do, ấm no, hạnh phúc. Nhưng cuối cùng, trong cuộc sống này không có trải nghiệm nào mà không có ý nghĩa của nó.
Trà
Mi: Vì lường trước nên anh
đã tự hòa âm, trình bày ca khúc, và phổ biến lên Youtube chứ không nhờ một ca
sĩ nào thể hiện?
Việt
Khang: Tôi không dám đụng chạm
tới ai cả vì tôi biết việc làm này không đơn giản. Cho nên, tôi đã chọn cách
làm một mình mình.
Tôi không muốn có ai phải trải qua những khó khăn như tôi. Tôi
muốn những tấm chân tình yêu thương đất nước, yêu thương con người Việt Nam sẽ
được yêu thương một cách công khai, chân thành, thật nhất mà không bị gì cả.
Tôi hy vọng đất nước của mình ngày càng thay đổi tốt đẹp hơn, sánh vai với các
nước tự do-dân chủ.
Trà
Mi: Hai bài hát xuất phát
từ các cuộc biểu tình chống Trung Quốc như mọi người vẫn nghĩ, nhưng mở
đầu với câu ‘Thời gian quá nửa đời người. Và ta đã tỏ tường rồi’ nghĩa là những
suy ngẫm ấy tích tụ từ bao nhiêu năm chứ không phải chỉ từ vài cuộc biểu tình?
Việt
Khang: Đúng, bài ‘Việt Nam tôi
đâu’ là tôi tích góp lại tất cả vì tôi cảm nhận được những gì xảy ra. Là người
sinh sau đẻ muộn, tôi nghe và tìm hiểu những gì đã xảy ra trước khi tôi
ra đời cũng như hiểu được những gì của thời bây giờ. Tôi tích góp, xâu chuỗi lại,
và kể thành một câu chuyện dài rằng qua nửa đời người, quê hương tôi đã trải
quá nhiều cay đắng, nghiệt ngã mà giờ đây lại đứng trước họa ngoại xâm như vậy
có đáng hay không?
Trà
Mi: Là ‘người sinh sau đẻ
muộn’ thuộc thế hệ trẻ, từ bao giờ anh bắt đầu ‘Xót dạ nhìn đời’?
Việt
Khang: Cuộc sống của tôi rày
đây mai đó đi ca hát. Tôi nhìn thấy những đứa bé bán vé số hoặc nhiều hoàn cảnh
tương tự, mình xót xa chứ. Mình thương mà mình không làm gì được cho người ta, xót
xa lắm.
Trà
Mi: Vẫn lời bài hát của anh,
‘Tôi không thể ngồi yên khi nước Việt Nam ngã nghiêng’, những tiếng nói ‘không
thể ngồi yên’ như thế lần lượt bị tù, vậy tuổi trẻ Việt Nam có thể làm gì để
Việt Nam không bị ‘ngã nghiêng’?
Việt
Khang: Thì trước mắt phải có
hy sinh, phải giống như tôi như thế này, nhưng tôi không muốn có ai phải trải
qua những khó khăn như tôi. Tôi muốn những tấm chân tình yêu thương đất nước,
yêu thương con người Việt Nam sẽ được yêu thương một cách công khai, chân
thành, thật nhất mà không bị gì cả. Tôi hy vọng đất nước của mình ngày càng
thay đổi tốt đẹp hơn, sánh vai với các nước tự do-dân chủ.
Là một người công dân yêu nước, tôi dùng nghề nghiệp của tôi để
nói lên lòng yêu nước của tôi để nhiều người nghe, cảm nhận, cảm thông được với
tôi về tình hình quê hương đất nước đang gặp khó khăn, hiểm nguy. Điều này được
nhiều người quan tâm, đối với tôi là đủ rồi.
Trà
Mi: Kêu gọi đáp lời sông
núi bị đáp trả bằng án tù thì ai còn dám hưởng ứng lời kêu gọi đó? Nếu có ai
đặt ra câu hỏi này, anh phản hồi thế nào?
Việt
Khang: Không có cuộc đấu tranh
nào mà không có hy sinh, mất mát. Nó buộc phải như vậy.
Trà
Mi: Nhưng nếu ‘Xót dạ nhìn
đời’ để cuối cùng xót dạ nhìn bản thân bị tù tội, giới trẻ Việt Nam thao thức
không biết nên hay chăng?
Việt
Khang: Mình nói sự thật. Cái
cần nói mình phải nói thôi. Tôi hy vọng tương lai sắp tới, đất nước mình sẽ
được bình yên, không phải bị đau thương mất mát gì nữa, không phải trải qua một
cuộc chiến nào nữa. Tôi mong đất nước tốt đẹp hơn để khắp nơi kéo về cùng xây dựng
một quê hương tự do, thanh bình , dân chủ, ấm no, hạnh phúc với tất cả mọi
người. Nhân đây, tôi xin cảm ơn tất cả quý vị luôn nghĩ về tôi. Xin tri
ân tất cả. Tôi cầu mong Chúa sẽ ban ơn lành, an vui hạnh phúc cho tất cả, đặc
biệt trong mùa Giáng sinh sắp tới.
Trà
Mi: Cảm ơn anh rất nhiều vì
thời gian dành cho cuộc trao đổi này.
__._,_.___
